EXPERIMENT VOORBIJ
Verruiming regime lage BTW
3 juli 2008

Nederland kan definitief de lage btw op arbeidsintensieve diensten handhaven. Dat is het gevolg van een aanstaande verruiming en stroomlijning van de btw-regels in de Europese Unie.
Eurocommissaris van belastingzaken László Kovács zal maandag een voorstel hierover presenteren. Uit zijn plannen, die deze krant in bezit heeft, blijkt dat allerlei tijdelijke regelingen voor verlaging van aanschafbelasting op producten en diensten een permanent karakter krijgen.

Opsteker voor Nederland
De plannen zijn een opsteker voor Nederland, waar het lage tarief 6% is en het hoge 19%. In 2000 voerde Nederland een lagere btw in op diensten van kappers, schoenlappers en fietsenmakers. Het doel was banen te scheppen en zwartwerken te bestrijden.
Toenmalig eurocommissaris van interne markt en belastingzaken Frits Bolkestein overwoog om de regeling in 2004 weer te schrappen, omdat de Europese Commissie geen zichtbaar baneneffect waarnam.
Ook Nederlandse onderzoeken hebben geen positieve gevolgen voor de werkgelegenheid kunnen aantonen. Desondanks zette de regering-Balkenende zich met succes in voor verlenging van de ontheffing voor het lagere tarief. Deze loopt, zoals de kaarten nu nog liggen, eind 2010 af.

Einde aan lappendeken van btw-experimenten
Huidig eurocommissaris Kovács wil nu een einde maken aan de lappendeken van nationale btw-experimenten met lage tarieven. Sommige lidstaten hebben voor bepaalde diensten en producten ooit een btw-uitzondering bedongen, maar als andere lidstaten daarvan ook gebruik willen maken, kan dat niet.
Kovács' stroomlijning van de btw-ontheffingen houdt in dat EU-lidstaten die dat willen standaard lage btw-tarieven kunnen invoeren op arbeidsintensieve en 'lokale' diensten. Daarbij gaat het niet alleen meer om de kapper, fietsenmaker en schoenlapper, maar ook om tuinonderhoud en -ontwerp, de schoonheidssalon, wasserettes en thuiszorg voor ouderen en zieken en oppaswerk.

Zwart op wit welke producten onder laag btw-regime
Met de plannen zet de eurocommissaris tevens zwart op wit dat bepaalde producten onder een laag btw-regime mogen gaan vallen, zoals inlegkruisjes en luiers en kinderzitjes voor in de auto. Daarbij rekt Kovács de regels voor lagere aanschafbelasting bij de bouw, herstel, renovatie, schoonmaak en onderhoud van huizen en gebouwen voor religieuze doeleinden, en het ophalen van vuilnis en waterzuivering op.
Formeel kan een lidstaat nu al een laag btw-regime loslaten op sociale woningbouw. In Kovács' voorstellen kan dat bij elke vorm van huizenbouw. Overigens hanteert Nederland voor sociale woningen nog steeds een btw-percentage van 19.

Hartenwens van Frankrijk vervuld
De Hongaarse eurocommissaris maakt het tevens mogelijk dat elke lidstaat een laag btw-tarief kan invoeren voor eten in restaurants en diensten van cateraars. Het gaat hier om een hartenwens van Frankrijk, de huidige voorzitter van de EU. Een Nederlands pleidooi, gelijkschakeling van het lage btw-tarief op boeken met dat op luisterboeken en vergelijkbare digitale producten, heeft Kovács ook gehonoreerd.
Eerder beklaagde werkgeversorganisatie Business Europe zich erover dat elk EU-land een eigen btw-regime heeft. Het voorstel van Kovács bepaalt nu wel voor alle EU-landen wat onder een laag tarief mag vallen. Simone Ruiz van de werkgeversclub zei deze week te verwachten dat Kovács' plannen 'de situatie wel iets zullen verbeteren'. Maar het voornaamste bezwaar van de werkgevers, dat de lidstaten vervolgens zelf kiezen of ze de lage btw ook hanteren, blijft bestaan.
De EU-regeringsleiders riepen de Europese Commissie in maart op om met voorstellen te komen voor een laag tarief op 'groene' producten. De Franse president Nicolas Sarkozy bepleit als EU-voorzitter een aanschafbelasting van 5,5%. Maar Kovács worstelt nog met de definitie wat een groen artikel is.